Бір қарағанда кесте қайшылықты көрінеді: бөліп төлеуде СЖТМ 46%-ға дейін, ал жалақыға дейінгі қарызда — 175,1%-ға дейін. Бұл қате емес: заң микрокредиттерді екі санатқа бөледі, олардың шекті мәндері әртүрлі.
Кәдімгі микрокредиттер — бөліп төлеу, автокөлік кепілімен қарыз, ЖК-ні қаржыландыру. Олар үшін сыйақының жылдық тиімді мөлшерлемесінің шегі — жылдық 46%. Біздің айына 2,9–3,2% мөлшерлемелеріміз 41–46% СЖТМ береді, яғни рұқсат етілген шектің жоғарғы жағында.
Қысқа мерзімді микрокредиттер — мерзімі 45 күнге дейінгі және сомасы 45 АЕК-тен (2026 жылы 194 625 ₸) аспайтын қарыздар. Олар жалпы шектен шығарылған және бөлек реттеледі: мөлшерлеме күніне 0,3%-дан кем, СЖТМ 179%-дан аспайды.
Байқала бермейтін тағы бір салдары бар: бірдей күнделікті мөлшерлемеде мерзім қысқа болған сайын СЖТМ жоғары болады. Күніне 0,28% мөлшерлемемізде 45 күндік қарыз 161,8% СЖТМ береді, ал 7 күндік — 175,1%. Себебі СЖТМ күрделі пайызбен есептеледі: жылға келтіргенде қысқа мерзім үлкенірек дәрежеге шығарылады. Сондықтан шекті күнделікті мөлшерлеме өнімнің ең ұзақ емес, ең қысқа мерзімі бойынша таңдалады.
Айырмашылық ашкөздікпен емес, арифметикамен түсіндіріледі. СЖТМ — жылға келтірілген мөлшерлеме. 30 күнге күніне 0,28%-бен алынған қарыздың сыйақысы негізгі сомадан 8,4% болады, бірақ жылға шаққанда осы 0,28% үш таңбалы сан береді. Сондықтан да қысқа қарыз бойынша СЖТМ-ге емес, теңгедегі артық төлем сомасына қарау керек: 150 000 ₸-ні бір ай пайдаланғаныңыз үшін 12 600 ₸ — нақты баға осы, ал 166,8% — оны жылдық өнімдермен салыстыру тәсілі.
Шекті мәндер ҚҚРДА-ның 2026 жылғы 28 сәуірдегі № 84 және Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің 2026 жылғы 29 сәуірдегі № 51 бірлескен қаулысымен белгіленген (2026 жылғы 30 маусымдағы өзгерістермен) және 2026 жылғы 16 мамырдан бастап қолданылады. Сізге 194 625 ₸-ден үлкен сома қажет болса, қысқа мерзімді формат заң бойынша қолжетімсіз — өтінім бөліп төлеу қарызы ретінде рәсімделеді.